Vắc xin COVID-19

1. Vắc – xin là gì? Vắc-xin là chế phẩm có tính kháng nguyên khi được tiêm/uống vào trong cơ thể để tạo miễn dịch đặc hiệu chủ động, nhằm tăng sức đề kháng của cơ thể đối với một hoặc một số tác nhân gây bệnh cụ thể (vi rút hoặc vi khuẩn). Việc dùng vắc – xin để phòng bệnh gọi chung là tiêm chủng, mặc dù vắc – xin không những được tiêm mà còn có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng (đường uống).

2. Tiêm chủng là gì? Hệ thống miễn dịch của con người giúp cơ thể sản sinh ra các loại kháng thể để chống đỡ, bảo vệ sự xâm nhập của kháng nguyên (có thể là vi khuẩn, vi rút hay một chất lạ nào đó). Tiêm chủng là kích thích sự đáp ứng miễn dịch đặc hiệu của cơ thể đối với kháng nguyên. Tiêm chủng được thực hiện bằng cách đưa vắc-xin vào cơ thể người chưa từng nhiễm bệnh để kích thích cơ thể sản xuất kháng thể chống lại vi sinh vật trước khi chúng gây bệnh. Tiêm chủng được coi là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm. Nhờ có chương trình tiêm chủng mà thế giới đã ngăn chặn và đẩy lùi nhiều dịch bệnh. Việc phát triển vắc -xin rất tốn kém cả thời gian và nguồn lực.

3. Cách thức hoạt động của vắc-xin COVID-19 Cũng giống như các loại vắc – xin giúp ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm khác, Vắc-xin COVID-19 giúp cơ thể chúng ta phát triển khả năng miễn dịch chống lại vi-rút gây bệnh COVID-19 mà không cần nhiễm bệnh (miễn dịch chủ động). Các loại vắc-xin khác nhau tác động theo những cách khác nhau để tạo ra miễn dịch, nhưng với tất cả các loại vắc-xin, cơ thể sẽ được cung cấp tế bào lympho T “ghi nhớ” cũng như tế bào lympho B sẽ nhận diện, ghi nhớ cách chống lại vi-rút trong tương lai nếu nó xâm nhập vào cơ thể. Bình thường sau khi tiêm thì cơ thể cần vài tuần để tạo tế bào lympho T và tế bào lympho B. Do đó, có thể có trường hợp một người bị nhiễm vi-rút gây bệnh COVID-19 ngay trước hoặc sau khi tiêm vắc-xin rồi sau đó bị bệnh do vắc-xin chưa có đủ thời gian để tạo ra miễn dịch để chống lại vi rút SARS-CoV-2 xâm nhập vào cơ thể. Điều này đôi lúc dễ nhầm lẫn nên chúng ta cần lưu ý, đặc biệt sau khi tiêm cần thực hiện đúng các biện pháp 5K vì những người sau khi tiêm mũi 1 chẳng hạn, nguy cơ lây nhiễm cũng giống như người chưa được tiêm vì hệ miễn dịch chưa sản sinh ra các kháng thể. Đôi khi sau khi tiêm vắc-xin, quá trình tạo khả năng miễn dịch có thể gây ra các triệu chứng như tấy đỏ tại chỗ tiêm, sưng đau, hoặc sốt. Những triệu chứng này là bình thường và là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang tạo khả năng miễn dịch. Nhưng cũng có những trường hợp diễn biến nặng lên. Những phản ứng sau tiêm vắc – xin COVID-19 cũng đã được ghi nhận trong quá trình nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm lâm sàng cũng như triển khai tiêm tại các quốc gia.