Phòng chống say nắng, say nóng

Phòng say nắng, say nóng Say nắng, say nóng là hiện tượng trúng nắng, trúng nóng do phơi mình quá lâu dưới ánh mặt trời hoặc ở trong môi trường có nhiệt độ quá cao trong thời gian dài kết hợp với một số nguyên nhân thuận lợi như gắng sức, đau ốm, ẩm ướt… Khi đó các cơ chế điều hòa thân nhiệt không còn đủ khả năng để hạ nhiệt trên một cơ thể đã bị mất nước nặng do hơi thở và mồ hôi. Say nắng, say nóng đều là tình trạng mất nước toàn thân, rối loạn điều hòa thân nhiệt và rối loạn vận mạch. Say nắng, say nóng đòi hỏi phải được can thiệp ngay, nếu không nạn nhân có thể tử vong. Có nhiều yếu tố thuận lợi gây say nắng, say nóng, đáng lưu ý nhất là khi nhiệt độ môi trường tăng quá cao. Ở vùng nhiệt đới nông dân, công nhân làm việc ngoài trời, khách du lịch… là những người dễ bị say nắng, say nóng. Cần lưu ý khi lao động ngoài trời giữa trưa nắng to với tư thế thường xuyên cúi đầu thì mũ, nón kém tác dụng.

* Triệu chứng say nắng, say nóng gồm các dấu hiệu – Mới đầu: Vã mồ hôi, nhức đầu, khó chịu, mặt đỏ nhừ, cảm giác nghẹt thở, có khi đau bụng, nôn mửa. – Sau đó: Chóng mặt, hoa mắt, mặt tái nhợt, mạch nhanh, ngất lịm, chuột rút, đái ít. Sốt cao có khi lên tới trên 40 độ C. Da, niêm mạc khô kèm theo trụy mạch. Tình trạng người bệnh ly bì, giãy giụa, lẫn lộn, mê sảng, cuối cùng là hôn mê, co giật. Tuy nhiên, cần chú ý trong say nắng bệnh có thể nặng ngay từ đầu, sốt cao trên 40 độ C, có nhiều dấu hiệu tổn thương thần kinh thấy rõ, thương tổn có thể không hoặc khó phục hồi. Có thể có tụ máu dưới màng cứng hoặc trong não.

* Xử lý say nắng, say nóng – Đưa nạn nhân vào chỗ thoáng mát, cởi bớt quần áo, cho uống nước lạnh có muối. Chườm lạnh bằng khăn mát hoặc nước đá ở đầu thì chườm trán, gáy và những vị trí có động mạch lớn như nách, bẹn, cổ. – Nếu nạn nhân hôn mê không uống được nước hoặc nôn liên tục, sốt tăng liên tục, kèm các triệu chứng đau bụng, đau ngực, khó thở thì phải nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. – Tại cơ sở y tế, nạn nhân sẽ được truyền bù nước và điện giải cũng như các biện pháp hỗ trợ khác. Trong trường hợp nạn nhân sốt cao có thể dùng paracetamol để hỗ trợ hạ sốt.

* Phòng say nắng, say nóng

– Môi trường làm việc phải thông thoáng, bố trí quạt tạo thoáng mát cho môi trường lao động.

– Khi lao động không làm việc quá lâu ngoài trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức tránh hoạt động thể lực quá sức, sinh hoạt ngoài trời phải đội mũ nón. Tránh nắng chiếu vào cổ gáy.

– Khi phải hoạt động liên tục từ 45 đến 60 phút thì cần phải nghỉ giải lao từ 10 đến 15 phút; nếu ở môi trường nhiệt độ cao phải có quần áo chuyên dụng và luôn chuẩn bị đủ nước sạch để uống khi khát; đối với trẻ em, người lớn tuổi, người bệnh lâu ngày hoặc người uống rượu bia thì không phơi nắng, nóng lâu.

– Cách đơn giản nhất để phòng say nắng, say nóng là phải uống nhiều nước, uống từ từ, uống nước ấm, không nên lạm dụng nước đá, nên uống nước ngay cả khi không khát. Tốt nhất là uống nước có pha thêm chút muối hoặc Oresol để bù lại lượng nước đã mất qua việc toát mồ hôi. Ngoài ra, có thể uống các loại nước tự làm như nước chanh, cam, trà bí đao, đậu xanh, đào, dưa hấu…