Lời dạy của Bác về thể dục thể thao

NHỮNG LỜI DẠY CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ TDTT: Mãi mãi là ngọn đuốc chỉ đường cho sự nghiệp thể dục thể thao

Việc tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm những Chỉ thị, bài nói chuyện, thước phim, tấm ảnh… của Chủ tịch Hồ Chí Minh với TDTT đã được đặc biệt chú ý trong nhiều năm qua. Từ lúc chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành rời trường Quốc học Huế vào Phan Thiết làm giáo viên dạy thể dục ở trường Dục Thanh, rồi lên tàu sang Pháp tìm đường cứu nước, đến trước khi lâm trọng bệnh, Người luôn chuyên cần rèn luyện thân thể để tăng cường sức khỏe với mục đích cao cả: Phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân được nhiều hơn. Tấm gương và những lời dạy của Bác về TDTT quả là một kho tàng vô giá.
Tư tưởng quý trọng con người của Bác
Tư tưởng này của Bác đã nảy nở và hình thành rất sớm. Từ những năm tháng hoạt động ở nước ngoài cho đến khi về nước, hoạt động bí mật trong điều kiện cực kỳ ngặt nghèo. Bác luôn duy trì việc tập luyện không chỉ cho riêng mình mà còn nung nấu làm sao cho mọi người cùng được tập luyện, đặng giữ gìn và tăng cường sức khỏe. Trong cương lĩnh lịch sử của Mặt trận Việt Minh do Bác khởi thảo xác định rõ mục đích của TDTT là hướng tới phục vụ CON NGƯỜI. Bản cương lĩnh viết “Cần phải khuyến khích và giúp đỡ nền TDTT quốc dân làm cho nòi giống thêm khỏe mạnh”.
Đức tính cao cả ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại thật hiếm có ai sánh bằng. Người nói “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước nhà được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm no áo mặc, ai cũng được học hành”.
Tháng 7/1955 đến nói chuyện tại Hội nghị sản xuất miền Bắc, Bác Hồ dạy rằng: “Nếu dân đói là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi… Vì vậy, cán bộ Đảng và chính quyền từ trên xuống dưới đều phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân”.
Tháng 3/1960, tại Đại hội Thi đua miền Bắc, Người dạy: “Thi đua làm ra sản phẩm nhiều-nhanh-tốt-rẻ phải đi đôi với đảm bảo an toàn lao động, phải biết quý trọng con người!”. Ngày 31/3/1960, gửi thư cho Hội nghị cán bộ TDTT toàn miền Bắc, Bác chỉ rõ: “Muốn lao động sản xuất tốt, công tác và học tập tốt thì cần có sức khỏe. Muốn giữ sức khỏe thì nên thường xuyên tập TDTT…”.
Trước khi đi xa, Người viết di chúc căn dặn: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”. Từ lúc bôn ba hải ngoại đến khi là lãnh tụ tối cao của dân tộc, là chủ tịch đứng đầu Nhà nước công nông lãnh đạo toàn dân làm 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước, đến đâu Bác cũng nhắc nhở cán bộ, nhân dân “Quý trọng con người, giữ gìn sức khỏe”.
Nêu một số thí dụ trên, để chúng ta nhìn nhận rõ ràng hơn việc nghiên cứu, học tập lý tưởng, quan điểm TDTT của Bác. Trước hết là cùng nghiên cứu thấy được ở Bác sự quý trọng con người một cách thiết tha. Tấm lòng bác ái của Người là kết tinh tinh hoa của truyền thống đạo lý dân tộc Việt Nam, của chủ nghĩa nhân văn khoa học. Trên cơ sở thấu hiểu đặc điểm lớn này, chúng ta mới có thể nghiên cứu có kết quả những lời dạy của Bác và học tập gương rèn luyện TDTT để có sức khỏe, đặng phục vụ cách mạng, phục vụ công cuộc xây dựng đất nước giàu mạnh hùng cường.
Vai trò, vị trí TDTT trong xã hội theo tư tưởng của Bác
Mùa hè năm 1910, Nguyễn Tất Thành – Hồ Chí Minh dừng chân tại Phan Thiết. Anh xin dạy học ở trường Dục Thanh với vai trò giáo viên môn Thể dục là chính. Ngoài ra, thầy Thành còn dạy Quốc ngữ và Hán văn, đồng thời phụ trách các hoạt động dã ngoại của nhà trường. Thầy Thành luôn nhắc nhở: “Cái quý nhất của con người là sức khỏe. Các em chịu khó tập thể dục là giữ gìn cái quý báu nhất của con người”.
Ngày 14/6/1946, Bác Hồ viết bài “Noi gương anh em tự vệ chiến đấu Hoàng Diệu”, đăng trên báo Cứu quốc. Bác khen ngợi thành tích của anh em tự vệ chiến đấu, trong đó có việc đến các tỉnh gây dựng phong trào thể dục.
Ngày 17/9/1946, Tết Trung thu đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, Bác Hồ gửi thư cho học sinh. Người căn dặn: “…phải siêng năng tập TDTT cho mình mẩy được nở nang và ra sức giúp việc cho Nhi đồng cứu vong Hội”.
Ngày 10/11/1946, sau 4 tháng đi thăm nước Pháp về, Bác đến dự Lễ khai mạc Thanh niên thể thao quốc tế tổ chức tại Quảng trường Nhà Hát lớn Hà Nội do trường Thể dục Việt Nam tổ chức. Phát biểu tại buổi lễ, Người căn dặn: “Trong thanh niên còn nhiều người rất yếu ớt, cán bộ, học sinh của trường Thể dục phải làm cho toàn thể đồng bào càng khỏe, phải phổ thông hóa, đại chúng hóa, dân chủ hóa thể dục… Hiện thời, ở nông thôn cũng như thành thị còn rất nhiều đồng bào yếu ớt. Mang danh cán bộ TDTT, các học sinh có bổn phận tổ chức cho đồng bào cùng tập luyện. Có như vậy công phu tập luyện của các em mới hữu ích”.
Ngày 19/12/1946, trong thư gửi cho tướng Trần Tu Hòa, Người nói rõ Chính cương của Việt Minh về văn hóa là: Phát triển thể dục, đức dục, bãi bỏ học phí nhập học do người Pháp đặt ra”.
Ngày 9/11/1949, Bác Hồ gửi thư cho giáo viên và học viên lớp “Chuẩn bị tổng phản công” của Trường Trung học Lục quân Trần Quốc Tuấn nhân ngày khai giảng. Bác căn dặn học viên:
Luyện tập thân thể cho mạnh mẽ
Nghiên cứu kỹ thuật cho thông thạo
Trau dồi tinh thần cho vững chắc
Hun đúc đạo đức của người quân nhân cách mạng cho vững vàng.
Ngày 24/10/1955, Bác gửi thư cho học sinh nhân ngày khai trường. Người nêu lên nội dung giáo dục toàn diện, trong đó coi trọng tất cả các mặt đức, trí, thể, mỹ:
– Thể dục: Làm cho thân thể khỏe mạnh, đồng thời cần giữ gìn vệ sinh và vệ sinh chung.
– Trí dục: Ôn lại những điều đã học, học thêm những tri thức mới;
– Mỹ dục: Để phân biệt cái gì là đẹp, cái gì là không đẹp.
– Đức dục: Là yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu trọng của công.
Ngày 2/11/1956, tại Đại hội toàn quốc lần thứ II Đoàn Thanh niên cứu quốc, Bác căn dặn: Thanh niên phải gương mẫu 4 điểm:
1) Giữ vững đạo đức cách mạng, khiêm tốn, cần cù, hăng hái, dũng cảm. Phải tránh tư tưởng kiêu ngạo, công thần, tự tư, tự lợi.
2) Xung phong trong mọi công tác.
3) Cố gắng học tập chính trị, văn hóa, nghề nghiệp để tiến bộ mãi.
4) Luôn luôn rèn luyện thân thể cho khỏe mạnh. Khỏe mạnh thì mới có đủ sức để tham gia một cách dẻo dai bền bỉ nhưng công việc ích nước lợi dân.
Ngày 18/9/1958, dự cuộc họp Ban Bí thư Trung ương Đảng nghe báo cáo về vấn đề TDTT, Bác lưu ý công tác tuyên truyền phải làm nổi bật được tầm quan trọng của TDTT đối với sản xuất, quốc phòng.
Ngày 18/12/1959, tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong báo cáo về Dự thảo Hiến pháp sửa đổi. Về quyền lợi và nghĩa vụ cơ bản của công dân, Người nêu: “Công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Nhà nước chú trọng đặc biệt việc giáo dục thanh niên về đức dục, trí dục và thể dục.
Ngày 13/3/1960, trong chuyến thăm và nói chuyện với đồng bào và cán bộ tỉnh Thái Nguyên, Người căn dặn công nhân, bộ đội, cán bộ và đồng bào Thái Nguyên cần đẩy mạnh phong trào TDTT.
Bác rất coi trọng việc bồi dưỡng các tài năng TDTT. Mỗi giải thi đấu trong nước hay quốc tế, Người đều có các cuộc tiếp đón gặp gỡ các VĐV, HLV lập lên kết quả. Điều đó càng nói lên sự quan tâm cụ thể, toàn diện của Bác với công tác TDTT đất nước